تست های غير مخرب Non Destructive Tests

این گونه تست ها آزمايشهايي هستند که براي انجام آنها نيازي به تخريب قطعه و نمونه برداري نيست و در صورت لزوم ميتوان

تست هاي غير مخرب را بدون اينکه به قطعه آسيبي برسد، روي تمامي قسمت هاي آن انجام داد. از اين رو است که اين آزمون ها را آزمايش غير مخرب ناميدهاند.

با استفاده از تست هاي غير مخرب ميتوان عيوب موجود در قطعات از جمله تخلخل و حفرههاي داخلي، ترک و ناپيوستگيهاي سطحي و داخلي،

ناخالصيها و انواع عيوبي که در حين توليد و يا در حين کار تحت شرايط ويژه محيط کار ايجاد و شکل ميگيرند را شناسايي نمود.

عملکرد و طول عمر هر قطعه در حين کار به نوع، اندازه، موقعيت عيب موجود در آن و عيوبي که در شرايط کاري در آن ايجاد ميشود بستگي دارد.

در مواردي تعيين حد قابل قبول يا حد مجاز عيوب ضرورت مييابد. اندازه حد مجاز عيوب به حساسيت موقعيت کاري قطعه بستگي داشته و از اهميت بيشتري برخوردار است.

در مواردي اهميت آزمايشهاي غير مخرب براي اندازهگيري ترک و مقايسه آن با اندازه مجاز و برآورد طول عمر در ارتباط با آهنگ رشد و گسترش ترک،

بويژه براي قطعاتي که در معرض بارهاي متناوب و يا در شرايط خوردگي قرار ميگيرند، مشخص ميشود. اگر اندازه ترک بسيار کوچکتر از حد مجاز باشد،

در شرايطي اين ترک تحت تاثير بار اعمال شده ميتواند گسترش نيابد و در نتيجه قطعه قادر به ادامه سرويس دهي خواهد بود. از اين جهت براي کسب اطمينان

از نرسيدن اندازه ترک به انداره بحراني و وقوع شکست ناگهاني در آنها اين گونه قطعات بايد در حين کار و سرويس دهي بطور متناوب مورد بازرسي قرار گيرند.

 آزمايش هاي غير مخرب،تست هاي غير مخرب،NDT

آزمايشهاي غير مخرب فقط براي شناسايي عيوب به کار نميروند، بلکه تعدادي از آنها براي تعيين نوع ساختار شبکه کريستالي، اندازهگيري ابعاد و ضخامت پوششها نيز به کار ميروند.

ويژگيها و مزاياي آزمونهاي غير مخرب

 - امکان انجام آزمايشهاي غير مخرب روي تمامي قطعات توليدي،

- امکان انجام آزمايشهاي غير مخرب مختلف به صورت همزمان يا متعاقبا يکي بعد از ديگري روي يک قطعه،

- امکان تکرار آزمايشها روي يک قطعه،

- کاهش هزينههاي توليد با انجام اين آزمايشها در حين فرآيند توليد و شناسايي به موقع عيوب و جلوگيري از اتلاف بيشتر مواد و نيروي انساني،

- افزايش ايمني با شناسايي به موقع عيوب در قطعات حساس و جلوگيري از شکست زودرس آنها که ميتواند به از بين رفتن تجهيزات و زيانهاي مالي و در مواردي حتي زيانهاي جاني منجر شود،

- افزايش کيفيت توليد و بالا بردن درصد اطمينان در ارتباط با توليد قطعات سالم،

- قابليت حمل و نقل تجهيزات مربوط به اين گونه آزمونها و استفاده از آنها در محل کار.

نکات قابل توجه قبل از انجام آزمايش هاي غير مخرب

قبل از انجام آزمايشهاي غير مخرب به منظور افزايش درصد اطمينان نسبت به شناسايي عيوب لازم است نکات زير مورد توجه قرار گيرند:

- جنس قطعه، فاز يا نوع فازهاي موجود در قطعه، داشتن يا نداشتن قابليت هدايت الکتريکي و مغناطيسي پذيري،

- روش توليد ( ريختهگري، نورد، کشش، فورج و ...)،

- داشتن يا نداشتن پوشش سطحي روي قطعه و نوع فرآيند پوششدهي،

- نوع عمليات حرارتي انجام گرفته روي قطعه ( در صورتي که قطعه تحت عمليات حرارتي قرار گرفته باشد)،

- شکل هندسي قطعه و ابعاد آن به منظور پيشگويي اوليه از نوع عيب و موقعيت مکاني آن،

- منشا عيب ( مواد اوليه، فرآيند توليد) و علل آن،

- عيوب ممکن و مورد انتظار از لحاظ نوع، اندازه و موقعيت،

- عيوب مجاز در قطعه از لحاظ نوع، انداره و موقعيت،

- کسب هر گونه اطلاعات در ارتباط با شناسنامه قطعه و شرايط محيط کار که ميتواند به شناسايي دقيق عيب کمک کند.

مبناي کار در آزمايشهاي غير مخرب

 مبناي اين کار مبتني بر اساس استفاده از اصول فيزيکي به منظور آشکارسازي و شناسايي عيوب و ناهمگنيهاي موحود در قطعه است. مراحل اساسي آزمايشهاي غير مخرب عبارتند از:

- کاربرد يکي از خواص فيزيکي مادهاي که قطعه از آن ساخته ميشود،

- آشکارسازي و مشاهده تغييرات ايجاد شده در اين خاصيت فيزيکي در ارتباط با وجود عيب يا ناهمگني موجود در قطعه به کمک وسيله مناسب،

- تعيين تغييرات ايجاد شده و تبديل آنها به نتايج قابل تفسير،

- تفسير نتايج بدست آمده و اظهار نظر در مورد کيفيت قطعه.

در بررسيهاي غير مخرب از روشهاي مختلفي استفاده ميشود. انتخاب روش به عواملي از قبيل جنس قطعه مورد بررسي، نوع، شکل، اندازه و

موقعيت عيب و همچنين درجه اطمينان در ارتباط با قابليت روش آزمون غير مخرب انتخابي براي آشکارسازي عيب بستگي دارد.

انتخاب هر روش آزمون غير مخرب به اختلاف بين قابليت آشکارسازي کوچکترين اندازه عيب مثل ترک با توجه به اندازه مجاز و همچنين

ميزان حساسيت و ايمني قطعه در شرايط کاري آن  بستگي دارد.

به کارگيري آزمونهاي غير مخرب مناسب براي قطعات ريختهگري و يا آهنگري شده با توجه به هزينه آنها، بايد قبل از عمليات ماشينکاري بر روي آنها انجام گيرد

و اگر داراي عيوبي بوده و قابل پذيرش نيستند کنار گذاشته شوند، البته چنانچه عيوب آنها سطحي  و ريز باشد در مرحله ماشينکاري قابل برطرف شدن است.

انواع آزمونهاي غير مخرب

- بازرسي چشمي

- آزمون نشت

- آزمون مايع نافذ

- آزمون ذرات مغناطيسي

- آزمون جريان الکتريکي

- آزمون جريان گردابي

- آزمون ماوراءصوت يا اولتراسونيک

- آزمون راديوگرافي

- آزمون نشر صوت

- آزمون حرارتي

کلیه حقوق متعلق به شرکت pinendt می باشد